75 onns rumantsch sco lingua naziunala: NZZ preschenta software rumantscha

Avant 75 onns ha la Rumantschia pudì festivar: il rumantsch è vegnì acceptà dal pievel svizer sco lingua naziunala svizra.

A chaschun da quest giubileum ha la NZZ preschentà en in curt film tge software ch’è actualmain disponibla per rumantsch: «Rätoromanische Spuren in der digitalen Welt».

Installar Microsoft Office 2010 per rumantsch

Deplorablamain datti per la nova versiun da l’office betg pli l’interfatscha d’utilisader rumantscha (tar l’Office 2003, e per part era tar l’Office 2007, era quai anc il cas), mabain mo pli il program da correctura ortografica (spell-checker).

Quai munta dentant era, che l’installaziun è pli simpla:

  1. Premissa è che Vus avais gia installà il program Microsoft Office 2010 (la lingua n’emporta betg).
  2. Ussa stuais Vus telechargiar il spell-checker rumantsch:
    http://www.microsoft.com/downloads/details.aspx?FamilyID=0756150c-3953-462f-b36f-7a8afb722623&displaylang=rm
  3. Sche la datoteca è telechargiada cumplettamain, cliccai dubel sin quella. Eventualmain vegn mussà in avis da segirtad. Quel, sco era il contract da licenza, stuais Vus acceptar per pudair cuntinuar. Sche Vus avais cliccà sin ‘Cuntinuar’ cumenza l’installaziun gia. Suenter curt mument cumpara ina fanestrina cun il text ‘L’installaziun è cumpletta’.
L'installaziun è cumpletta.

L’installaziun dal program rumantsch da correctura ortografica (spell-checker) per Microsoft Office 2010 è cumpletta.

Quai è pli probabel gia tut.

En cas ch’il program da correctura ortografica na funcziuna anc betg, pudais vus cliccar en Windows 7 ina giada sin Start > Alle Programme > Microsoft Office > Microsoft Office 2010-Tools > Microsoft Office 2010 Spracheinstellungen. Sche la glista ‘Bearbeitunssprachen’ na cuntegna anc betg rumantsch, n’è l’installaziun betg reussida dal tut e Vus stuais anc tscherner ‘Romanisch’ en la glista sutvart e cliccar sin ‘Hinzufügen’. Sche Vus avais anc avert programs dad Office stuais Vus serrar curt quels avant che la midada po ir en vigur.

La fanestra 'Spracheinstellungen'

La fanestra ‘Spacheinstellungen’

Office 2007: Rumantsch mo cun «Microsoft Captions Language Interface Pack»

L’Office 2007 n’è betg pli vegnì translatà cumplettamain en rumantsch sco la versiun precedenta da l’Office 2003. Microsoft ha midà tactica ed è sa decidì d’introducir in nov utensil che «translatescha» directamain terms da l’interfatscha d’utilisader ed als mussa en nivlettas dasper il term original. Captions Language Interface Pack (CLIP) ha Microsoft numnà quest utensil nov.
Sche quai è in progress en cumparegliaziun cun l’interfatscha translatada cumplettamain da l’onn 2003 è dispitaivel. L’avantatg è ch’ins po s’avischinar pass per pass als terms novs en rumantsch (grischun) ed ha anc adina l’interfatscha enconuschenta, da l’autra vart para tut in pau improvisà, fatg a mesas e betg fitg survesaivel. (Questa valitaziun vala era per l’entir concept nov da l’interfatscha da l’Office 2007).

Pli nizzaivel è definitivamain il spell-checker rumantsch.

Telechargiar il pachet d’installaziun da CLIP pon ins sin questa pagina. Las premissas per ina installaziun èn:

– Windows XP (custa)
– Office 2007 (custa)
– Microsoft .NET Framework 3.5 (gratuit)
– Service Pack 3 dad XP (gratuit)

L’unic avantatg evident è che l’installaziun è pli simpla che quella da l’interfatscha d’utilisader rumantscha da l’Office 2003.

Microsoft Office 2003: Co installar?

Il fanadur da l’onn 2006 ha la Lia Rumantscha, Microsoft ed il chantun Grischun preschentà ina versiun rumantscha da l’Office 2003. Il pli interessant da questa purschida è probablamain il «spell-checker» – il program da correctura da l’ortografia per il rumantsch grischun. Pia questa funcziun che fa la lingias cotschnas sut pleds che n’èn betg scrits a moda correcta.

L’installaziun da la interfatscha rumantscha ed il spell-checker rumantsch per l’Office 2003 n’è dentant betg dal tut simpla. Dal rest funcziuna l’installaziun mo sche il sistem operativ Windows XP ed Office 2003 èn gia avant maun. (Il pachet da lingua na funcziuna betg cun l’Office 2007, betg cun Mac, betg cun Linux, betg cun Windows Vista etc.)

Qua in mussavia per l’installaziun:

  1. Installar l’emprim almain il Service Pack 2 da Microsoft Office ed il Service Pack 3 da Windows XP (sche quai n’è anc betg fatg).
    Schebain questas actualisaziuns èn gia installadas pon ins controllar suandantamain:

    • Service Pack XP: Cliccar cun la tasta dretga da la mieur sin «Arbeitsplatz», lura  sin «Eigenschaften». Sut «System:» stuess esser scrit sch’il Service Pack 3 è installà.
    • Service Pack 2 dad Office: Aviar «Microsoft Word 2003», cliccar sin «Hilfe», lura sin «Über Microsoft Office Word». La sto esser scrit tranter auter «SP2» u «SP3».
    • Sch’il Service Pack3 dad XP manca: Exequir «Windows Update» («Start», «Windows Update»). Il meglier installar gist tut che stat a disposiziun.
    • Sch’il Service Pack 2 dad Office manca: aviar «Microsoft Office Word», cliccar sin «Hilfe» e lura sin «Auf Updates überprüfen» (u sumegliant) ubain directamain telechargiar la datoteca qua ed  installar ella.
  2. Installar ils pachets da lingua
  3. Configurar las linguas
    Aviar «Microsoft Office 2003 language settings» («Start», «Programme», «Microsoft Office», «Microsoft Office Tools») ed  activar dapertut «rumantsch».

Gratulaziuns! Ussa stuess tut funcziunar.
Lain sperar che l’installaziun da la versiun rumantscha da l’Office 2007 saja pli simpla.